ZGG Vormzand, oliezand 1 kg, 5 kg en 10 kg + 100 g talkgratis, licht en zwaar metaal gietijzer (5 kg + 100 g talk)

Vereist materiaal

Nieuw oliezand (1), indien nodig ook verwerkt oud oliezand, talkpoeder met stofzak (2), een voldoende grote vormbak (3), een metalen zeef (4), een houten stamper om te verdichten (5), een vormborstel (6), een vormlancet (7), optioneel een pen of andere hulpmiddelen voor de gietbuis (8), een trekker voor het pletten (9), optioneel een handschep/weegschop voor het verwijderen van vormzand (10), indien nodig een extra werkvlak (11) en het te vormen object (positief) met zo conisch mogelijke randoppervlakken.

Vereisten voor de positieve

De kwaliteit van het gietresultaat is vooral goed voor objecten die geen steile randen of zelfs ondersnijdingen hebben. Steile randen kunnen ervoor zorgen dat het zand aan de randen uitbreekt tijdens het ontvormen. In dergelijke gevallen is een complexere nabewerking van de gietstukken nodig.

Stap 1

Demonteer de lijstwerkdoos in twee delen en plaats een ervan (de onderste doos) zo dat de binnenkant naar het werkblad is gericht. Plaats nu het positief in uw vormbak met de achterkant naar boven en op voldoende afstand van de rand.

Stap 2

Poeder het werkoppervlak in de vormkast en het positief in met een dun laagje talkpoeder. Dit dient als losmiddel en voorkomt dat zand aan het werkoppervlak en het positief blijft kleven. Gebruik een zogenaamde stofzak voor de fijnst mogelijke verstuiving.

Stap 3

Zeef vervolgens fijn nieuw oliezand over het positief. De laag mag royaal dik zijn om maximale contournauwkeurigheid en oppervlaktekwaliteit te bereiken.

Stap 4

Druk het gezeefde zand lichtjes aan met je handen.

Stap 5

Strooi grof nieuw zand in de vormbak en druk het vervolgens aan met je handen en een stamper, bij voorkeur van hout. Als alternatief voor nieuw zand kun je ook "oud" gerecycled zand gebruiken. Dit wordt na verloop van tijd zwart door de bewerking en is niet meer geschikt om direct op het positief te zeven, maar is erg goed als vulmiddel.

Stap 6

Herhaal het proces van verspreiden en verdichten totdat de vormdoos nog steeds overloopt nadat je hem hebt verdicht.

Stap 7

Nu moet je de overhang op dezelfde hoogte brengen als de randen van de vormbak, dit heet vlak maken. De onderste doos is nu klaar om gevuld te worden.

Stap 8

Draai het 180° en plaats de tweede gietdoos (bovenste doos) op de onderste doos. Nu moet je de sprue plaatsen en eventueel kanalen voor de ontluchting. Een eenvoudige stalen of houten cilinder voldoet hiervoor. Deze kan gewoon in het zand worden gedrukt om voorlopig vast te blijven zitten.

Stap 9

Poeder het oppervlak nu weer in met talkpoeder zodat de helften later weer van elkaar gescheiden kunnen worden.

Stap 10

Zeef nu weer royaal nieuw oliezand over het oppervlak en druk het voorzichtig met de hand aan.

Stap 11

Meer nieuw of gerecycled gietzand wordt toegevoegd en stuk voor stuk met de hand en met een stamper samengeperst.

Stap 12

De bovenste bak moet ook opnieuw geëgaliseerd worden na het volledig vullen en verdichten.

Stap 13

Het gereedschap voor de sprue en ventilatiekanalen kan nu direct worden verwijderd. De bovenste doos wordt vervolgens voorzichtig verwijderd.

Stap 14

De sprue moet nog worden voorzien van een trechter aan de bovenkant van de bovenste doos. Het kan ook nuttig zijn om verbindingskanalen naar de sprue en ontluchtingsgaten aan de onderkant te maken. Een lancet is hiervoor het ideale gereedschap.

Stap 15

Op de onderste doos worden alle inlaten van de positieve naar de sprue en eventuele ontluchtingskanalen overgetrokken of uitgesneden in het zand. Je kunt ook de lancet gebruiken om fijne ontluchtingskanalen te tekenen op plaatsen waar dat zinvol is. De inlaat naar het positief moet ruim gekozen worden om snel vullen mogelijk te maken. Dit verkleint de kans op verkeerd gieten. Het resulterende zand kan worden weggeblazen en verwijderd met een gietborstel.

Stap 16

Als alle kanalen gezet zijn, moet het positief voorzichtig ontvormd worden. Om dit te doen, is het handig om er een beetje losjes op te tikken met de lancet, de gietborstel of een kleine rubberen hamer. Til het dan verticaal uit de onderste doos met het gereedschap of met de hand. Voor positieven met voldoende dikte en als deze wat dunner zijn, is het een goed idee om er schroeven in te draaien en ze eruit te trekken. Kleine schilfers aan de randen zijn normaal.

Stap 17

Als alle vormzandkruimels aan de binnenkant van de mal zijn verwijderd, kunnen de dozen weer op elkaar worden geplaatst en vastgezet. De mal is nu klaar voor bewatering.

Het volgende moet ook worden opgemerkt:

Bij het gieten met hete smelt (vanaf ongeveer 600°C) moeten ontluchtingskanalen, zogenaamde risers, worden geïnstalleerd. Deze voeren de verbrandingsgassen af en zorgen ervoor dat de smelt goed kan vloeien. Deze moeten ruim gedimensioneerd zijn, vooral voor dunwandige onderdelen.

De foto toont een voorbeeld van een wapenschild tot 3 mm dik met randafmetingen van ongeveer 5x5 cm, dat met succes in brons werd gegoten. De ronde onderkant is ingegoten. De verhogingen voor de ontluchting zitten schuin boven de twee hoeken. De kanalen naar het gietstuk zijn zeer ruim gedimensioneerd zodat het gesmolten metaal snel kan stromen en tegelijkertijd de lucht en uitlaatgassen gemakkelijk kunnen worden afgevoerd.

De beschreven manier om een zandmal te bouwen is de basis voor het bouwen van complexere mallen, bijvoorbeeld met meer dan twee delen of ingevoegde kernen. Deze vereisen verdere uitleg.

Meer informatie is te vinden in de downloadbare instructies of is beschikbaar op aanvraag.